Ana Sayfa Sağlık 18 Mart 2023 60 Görüntüleme

Balon Çocuk Hastalığı Tarama Testi ile Erken Teşhis Edilebilir

“Benim Adım Farah” dizisiyle tekrar gündeme gelen, halk ortasında Balon Çocuk Hastalığı olarak bilinen Ağır Kombine İmmün Yetmezlik, 500’e yakın hastalığı içine alan Primer İmmün Yetmezlik (PİY) kümesinde yer alıyor.

Hastalığın temel özelliğinin tekrarlayan, dirençli ve birden fazla vakit hastaneye yatış gerektiren ağır enfeksiyonlar olduğunu söyleyen Türkiye Ulusal Alerji ve Klinik İmmünoloji Derneği Üyesi Doç. Dr. Günseli Bozdoğan, hastalığın kesin tedavisinde tek tesirli tekniğin kemik iliği nakli olduğunu belirterek, “Ülkemizde bu hastalık ile ilgili tarama programı maalesef yok. Tarama testleri ile erken teşhis konması durumunda kök hücre naklinin başarısı %95’lere çıkıyor.

Hasta mikropla karşılaşıp, organ hasarı geliştikten sonra tedavinin muvaffakiyet talihi düşüyor. Yani pek çok hastalıkta olduğu üzere erken teşhis hayat kurtarıyor!” dedi.

İmmün sistem (bağışıklık sistemi) T hücreler, B hücreler, NK hücreler, nötrofiller ve makrofajlar üzere çeşitli hücrelerden oluşur. Bu hücrelerin farklı fonksiyonları vardır ve her biri farklı mikroplarla savaşırlar.  Bu hücreler bedenimizi mikroplardan korumak için irtibat halindedirler ve harika bir tertipte hareket ederler. İnsan bedenindeki her hücre üzere bağışıklık sistemi hücreleri de fonksiyonlarını belirleyen genetik malzeme içerir ve bir küme genin denetim ettiği talimatlara uyarak çalışırlar. İmmün sistem hücrelerini yöneten genlerin bozukluğu sonucunda bağışıklık sistemi olağan fonksiyonlarını yerine getiremez, bedenimiz mikroplara karşı savunmasız hale gelir ve tekrarlayan ağır enfeksiyonlar oluşur. Balon çocuk hastalığı olarak bilinen ağır kombine immün yetmezlik, T hücrelerin gelişimi engelleyen genetik bir bozukluk olarak tanımlanıyor. Bu hastalarda çok zayıf mikropların bulaşması bile vefatla sonuçlanabilir.

Acil teşhis ve tedavi sağlanamadığı durumlarda hastalar ağır enfeksiyonlar nedeniyle 1 yaşına gelmeden ömürlerini yitirebiliyorlar. Bir vakitler hastayı hayatta tutmak için tek yol hastanın izole steril bir ortamda yaşamasını sağlamak iken günümüzde kemik iliği nakli (kök hücre nakli) başarılı bir biçimde uygulanarak hastalar sağlıklı ve olağan bir hayat sürdürebiliyorlar. 

BEŞYÜZE YAKIN HASTALIĞI KAPSIYOR, HER YAŞ VE CİNSİYETTE GÖRÜLEBİLİYOR

Türkiye Ulusal Alerji ve Klinik İmmünoloji Derneği Üyesi Doç. Dr. Günseli Bozdoğan, bağışıklık sisteminin doğuştan itibaren eksik ya da yetersiz olmasının “Primer immün yetmezlikler yahut yeni tarifiyle immün sistemin doğumsal kusurları” olarak bilinen ender hastalıkları ortaya çıkardığını söyledi. Beş yüze yakın hastalığı kapsayan primer immün yetmezliklerin çoğunluğunun doğumsal genetik bozukluklar sonucunda ortaya çıktığını ve her yaş ve cinste görülebildiğini söyleyen Günseli Bozdoğan, hastalarda birbirinden farklı klinik bulguların görülmesiyle birlikte ortak özelliklerinin bağışıklık sisteminin eksikliği ya da yetersiz çalışması olduğunu anlattı. Bağışıklık sisteminin temel misyonunun bedeni mikroplara karşı korumak olduğunu belirten Bozdoğan, immün yetmezliklerin temel özelliğinin ise tekrarlayan, dirençli ve birçok vakit hastaneye yatarak tedavi edilen ağır enfeksiyonlar olduğunun altını çizdi. Aile bireylerinde misal bulgular olabileceğine de dikkat çeken Bozdoğan, “Primer immün yetmezliğin en ağır formlarından biri ağır kombine immün yetmezliktir. Ağır kombine immün yetmezlik, halk ortasında Balon çocuk hastalığı (bubble uzunluk disease) olarak da bilinen mikroplarla savaşma yeteneğinin doğuştan eksik olduğu ender görülen çok önemli bir hastalıktır” diye konuştu. 

KESİN BİR TEDAVİSİ VAR MI?

Hastalığın kesin tedavi prosedürünü anlatan Doç. Dr. Günseli Bozdoğan şunları söyledi: “Kesin tedavi kök hücre nakli yani öteki ismiyle kemik iliği naklidir. Kemik iliği nakli ülkemizde pek çok merkezde muvaffakiyet ile uygulanmaktadır. Aile içi tam uygun donör birinci seçenektir. Tam uygun donör bulunmadığında aile içi yarı uygun donör yahut akraba dışı tam uygun donörden de nakil mümkündür. Ülkemizde devlet kök hücre naklini karşılamaktadır. Kök hücre nakli yapan merkez sayısı hudutlu olsa da ulaşılabilir bir tedavidir. Hastalığın birtakım alt tiplerinde gen tedavisi de mümkündür. Gen tedavisi hastalık yapan bozuk genin düzeltilerek tekrar hastaya transfer edilmesi halindedir.  Transfer süreci için lentivürüs ya da retrovirüsler vektör olarak kullanılır. Ama bu tedavi ülkemizde uygulanan bir tedavi metodu değildir. Öteki bir tedavi yolu immunoglobulin (IG) yerine koyma tedavisidir ve 3-4 haftada bir tekrarlanır. Hastalara teşhis konur konmaz, IG tedavisi ile birlikte hami dozda ve gerektiğinde enfeksiyonu tedavi etmek üzere antibiyotik uygulanır, böylelikle hastayı korumak mümkün olur. Kök hücre nakli yapılana kadar hatta nakil başarılı olana kadar bu tedavi devam eder.”

AKRABA EVLİLİKLERİ ARTTIKÇA PİY RİSKİ DE ARTIYOR

Akraba evliliklerinin sık olduğu ülkemizde PİY’in görülme sıklığının da yükseldiğini söz eden Bozdoğan, “Genlerimizi oluşturan bir çift kromozomun yarısı anneden öbür yarısı babadan çocuklara aktarıldığı için akraba evliliklerinde PİY riski besbelli olarak artmaktadır. O denli ki hastalığın ülkemizde görülme sıklığı 10 binde 1 iken ABD’de bu oran 58 binde 1’dir. Öteki ülkelere göre ülkemizde PİY, daha fazla görülür” dedi.

“TARAMA PROGRAMI YOK”

Bu hastalıkta erken teşhisin kritik kıymete sahip olduğunu söz eden Bozdoğan, hastalığın aktif bir tedavi seçeneğinin olması ve doğumu takiben bulgu verme mühletinin çok kısa olması nedeniyle yenidoğan tarama programı için hayli uygun bir hastalık olduğuna dikkat çekti. Hastalık ortaya çıkmadan ve hastaya rastgele bir mikrop bulaşmadan, tarama testleri ile erken teşhis konması durumunda kök hücre naklinin muvaffakiyetinin %95’lere çıktığını söyleyen Bozdoğan, “Hasta mikropla karşılaşıp, organ hasarı geliştikten sonra tedavinin muvaffakiyet talihi düşer. Bu durumda erken teşhis hayat kurtarır. Ancak şunu da belirtmek gerekir ki ülkemizde bu hastalık ile ilgili tarama programı maalesef yok” diye konuştu.

ADI NEDEN BALON ÇOCUK HASTALIĞI? KISSASI NASIL BAŞLADI?

Hastalığın tedavisinin şimdi bilinmediği 1971 yılında ABD, Texas’ta dünyaya geldi David Phillip Vetter. Herkes onun gerçek ismini David Bubble sanıyordu, bunun nedeni insanların Vetter ailesini dışlamasını engellemekti. Ailenin daha evvel 1963 yılında bir erkek çocukları olmuş lakin onu hastalıklardan koruyamadıkları için 7 ay sonra ölmüştü. Hekimler aileye çocuklarının ağır kombine immün yetmezlik hastalığına yakalandığını söylemişlerdi. Tekrar çocukları olduğunda çocuğu mikroplardan uzak tutmak için bir balonun içinde tuttular ve 12 yıl yaşatabildiler. Yiyecek, içecek, giysi, her şey bu balonun içine girmeden evvel sterilize ediliyordu. Bu balona televizyon ve birkaç oyuncak koyulmuştu. Hatta NASA tarafından tasarlanmış bir başlık kullanıyordu David. Hekimler sonunda David’e kız kardeşi Katherine’den kemik iliği nakletmeye karar verdi. Operasyon çok başarılı geçti. Ama birinci defa balon dışına çıkan David, nakilden 2 gün sonra birinci defa hasta oldu. İshal, ateş, şiddetli kusma ve bağırsak kanaması başladı. David steril odadan çıkarıldıktan yalnızca 7 gün sonra 22 Şubat 1984’te öldü. Günümüzde bu hastalar kemik iliği nakli ile Balon Çocuğun çektiği zorlukları çekmeden çok daha erken yaşlarda olağan hayatlarına devam edebiliyorlar.

 

Kaynak: (BYZHA) – Beyaz Haber Ajansı

instagram takipçi satın al | CE Belgesi Veren Firmalar | teknoloji haberleri
gaziantep escort bayan gaziantep escort turkhacks.com hack forumu hacker sitesi muğla escort escort fethiye escort bodrum escort marmaris izmir escort Manavgat Escort deneme bonusu veren siteler deneme bonusu veren siteler istanbul escort mersin escort eryaman escort